Liên kết Website

Hoạt động chuyên môn

Đoàn thể- GDNGLL

Liên kết Website


Chi tiết tin tức

Tìm hiểu thơ xuân, thơ chúc tết và thơ tiên tri của Hồ Chủ Tịch
Người đăng: pgdtamky .Ngày đăng: 22/02/2013 .Lượt xem: 2953 lượt.
Tập quán, truyền thống, đặc thù ngôn ngữ Việt Nam đã gắn liền thơ với bước đi của những phần đời và cả một dân tộc.

           

        Không phải ngẫu nhiên mà thơ đã trở thành tuyên ngôn và vũ khí “Nam quốc sơn hà Nam đế cư”, không phải tự nhiên mà thơ là triết lý, là luân lý, là kinh nghiệm sống, là tiếng khóc nỉ non, tiếng cười hả hê của cả một dân tộc sống khí phách và cũng rất hiền hoà mà thơ ca trong văn học dân gian là một gia tài đồ sộ, là bằng chứng hiển nhiên.  
Trong ngày xuân, ngày Tết thơ cũng nghiễm nhiên chiếm một vị trí quan trọng không thể thiếu được. Đã sắp bước sang một năm mới ta thử nói về Thơ chúc xuân, thơ chúc Tết, khai bút đầu xuân và nhiều khi trong thời điểm đẹp đẽ này ở thơ ta có thể thấy hé lộ một điều gì đang tới.

          Có một người Việt Nam sinh ra và lớn lên là để chiến đấu, hy sinh. Người ấy không bao giờ tự nhận mình là nhà thơ nhưng đã để lại một gia tài thơ với những tư tưởng rất nhân văn và rất vĩ đại. Tôi muốn đề cập về thơ ca với Hồ Chủ Tịch. Con người đã để lại cho chúng ta một giang sơn và ánh trăng thơ Nguyên tiêu thần thánh:

           Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên

           Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên

          Đó chính là ánh trăng toả sáng những Ngày thơ Việt Nam. Nhân ngày xuân chúng ta tìm hiểu phong cách thơ xuân, thơ chúc tết của Bác đã chiếm vị trí trong thơ Bác, tình cảm và suy nghĩ của Bác như thế nào và tôi muốn nhắc đến câu đầu tiên trong bài thơ báo Tiệp.

           Nguyệt thôi song vấn: Thi thành vị?

           (Trăng vào cửa sổ đòi thơ)

và thơ đòi hỏi sự hồi đáp gì ở Bác trong những mùa xuân chiến đấu? Hồ Chủ Tịch đã viết tất cả 22 bài thơ chúc Tết, bắt đầu là bài Mừng xuân Pác Pó hùng vĩ 1941 và cuối cùng là bài Mừng xuân 1969. Ở một người lãnh tụ trăm công nghìn việc bền bỉ cho một cảm hứng dân tộc truyền thống như thế trong việc khai bút đầu xuân quả là điều quí hiếm. Người viết rất giản dị:

           Mấy lời thân ái nôm na

           Vừa là kêu gọi vừa là mừng xuân

           (Chúc mừng năm mới 1964)

thơ xuân của Bác quả là đầy sức xuân với 23 từ xuân trong 22 bài thơ và cái năm đặc biệt sau chiến thắng Việt Bắc - Thu Đông 1947 có cả 3 từ xuân trong 1 câu thơ:

           Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên

          Đúng như lời Hoài Thanh nhận xét: “Thiên nhiên trong thơ Bác chan chứa một niềm vui lớn” và niềm vui ấy bắt nguồn từ sức xuân trong thơ Bác. Sức xuân là nguồn mạch của sự trẻ trung, yêu đời và lạc quan trong tất cả những bài thơ khác của Bác.

         “Sáu mươi tuổi vẫn còn xuân chán

          So với ông Bành vẫn thiếu niên”

          (60 tuổi)

          Điều đó làm ta hiểu vì sao lúc “cháo bẹ rau măng” trong rừng Pác Pó người vẫn ung dung “cuộc đời cách mạng thật là sang”

Và sức xuân ấy chính là niềm tin vô bờ bến vào ngày mai tất thắng.

           Đã lâu không làm bài thơ nào

           Nay lại thử làm xem ra sao

           Lục khắp giấy tờ vẫn chửa thấy

           Bỗng nghe vần “Thắng” vút lên cao            (Không đề. 3/1968)

lời hồi đáp của Bác khi trăng vào cửa sổ có phải chính là câu

           Nay ở trong thơ nên có thép

           Nhà thơ cũng phải biết xung phong

          Có thể đây là một vấn đề mà những người yêu thơ, những người làm thơ cần phải suy nghĩ.

          Trở lại những bài thơ chúc Tết, ta còn thấy rõ trong thơ Bác còn mang tính tiên tri, dự báo của một người từng trải nắm vững qui luật nên tiên tri được thiên mệnh ở bài thơ xuân 1941, người dự báo trách nhiệm cả đời mình và viễn cảnh cách mạng

           Đây suối Lê Nin kia núi Mác

           Hai tay xây dựng một sơn hà

          Cuối năm ấy người viết “Lịch sử nước ta” lời kết là sự tiên tri cụ thể “1945 Việt Nam độc lập”. Chỉ 4 năm sau lời tiên tri đấy trở thành sự thật

          Năm 1942, Hồ Chủ Tịch viết: “Chúc phe xâm lược sẽ diệt vong/ Chúc Việt Minh ta càng tấn tới/ Cách mạng thành công khắp thế giới”

          Và lời thơ ấy thành hiện thực cho Cách mạng Việt Nam và cách mạng vô sản thế giới ở những năm sau 1945, trong thư chúc Tết cán bộ chiến sĩ Bác viết “Bác mong các chú nêu cao quyết tâm xuân năm nay thành mùa xuân đại thắng lợi”

          Trong những câu thơ “Vì độc lập vì tự do, đánh cho Mỹ cút đánh cho nguỵ nhào. Tiến lên chiến sĩ đồng bào, Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn” Bác Hồ đã tiên tri hai vấn đề rất logic: Mỹ cút - Nguỵ nhào sẽ dẫn đến Bắc Nam sum họp. Cái đó có lẽ chúng ta đã được chứng kiến từ mùa xuân 1968 đến mùa xuân 1975 lịch sử.

          Lịch sử Việt Nam cũng đã từng xuất hiện những người toàn tâm toàn ý có những bài thơ, câu thơ mang tính tiên tri như sự Vạn Hạnh, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Thiếp ... Có thể lý giải vấn đề này qua phát biểu từ rất lâu của một người thân cận của Bác là đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Mùa xuân 1941, Bác Hồ đã tiên đoán ngày cách mạng thành công 1945, sự nghiệp hoàn thành” và đại tướng lý giải thấu đáo, ngọn nguồn: “Thực tế với thời gian sẽ trả lời kiểm nghiệm nghiêm khắc. Những lời tiên tri đó thuộc về những thiên tài”.

         Hồ Chủ Tịch có câu thơ như để dành riêng cho chúng ta trả lời

         Bao giờ Nam Bắc một nhà

         Dân giàu nước mạnh thì ta vui lòng

Thơ Xuân có một vị trí "đặc biệt” trong thơ chủ tịch Hồ Chí Minh. Đặc biệt bởi lời thơ ngắn gọn, ngôn từ và cách diễn đạt dễ hiểu như lời Người tâm sự: “Mấy lời thân ái nôm na, Vừa là kêu gọi, vừa là mừng xuân”. Thêm nữa, bên cạnh những cảm xúc đẹp về mùa xuân, Người còn làm thơ để mừng tuổi đồng bào. Gần 30 năm trời (1942 – 1969), cứ mỗi khi tết đến xuân về là đồng bào cả nước lại mong chờ những vần thơ chúc tết của Bác như một món quà ý nghĩa. Món quà ấy là nguồn động viên, cổ vũ toàn dân tộc cùng nhau đoàn kết một lòng, vững bước tiến lên trong đấu tranh cách mạng, trong lao động và sáng tạo để  dựng xây quê hương, đất nước, BẢO VỆ CHỦ QUYỀN DÂN TỘC...          

     Nguyễn Tấn Sĩ  (PCT HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TP TAM KỲ)
[Trở về]

Các tin mới hơn:
Ngày Sách Việt Nam 21/4: Hướng đến xây dựng chiến lược sách quốc gia Việt Nam
Phòng GD-ĐT Tam Kỳ đoạt giải nhất tại Ngày hội sách Việt Nam lần thứ 6
Sinh hoạt hưởng ứng Ngày sách Việt Nam lần thứ 6 với chủ đề “Đọc sách mỗi ngày, thêm nhiều điều hay”.
Triển khai mô hình thư viện trường học thân thiện trên địa bàn Tam Kỳ
AMA Quảng Nam tặng 100 đầu sách tiếng Anh cho thư viện trường học
Giới thiệu sách kỉ niệm 73 năm ngày thành lập QĐND Việt Nam “Tác phẩm: Chị Minh Khai”
Trường TH Ngô Quyền: Giới thiệu sách chào mừng kỉ niệm 73 năm ngày thành lập Quân độ nhân dân Việt Nam 22/12
Thư viện Trường TH Kim Đồng: giới thiệu ấn phẩm "Xin đừng làm mẹ khóc"
Giới thiệu tác phẩm " ÁNH SÁNG TRONG NGỤC TỐI"
Giới thiệu sách chào mừng kỷ niệm 34 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2016)
    
1   2   3  
    

Bản quyền thuộc Phòng Giáo Dục và Đào Tạo TP.Tam Kỳ - Quảng Nam
Địa chỉ: 06 Trần Quý Cáp , Thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam .Điện thoại: 0235 3851.418
Quản lý nội dung: ThS Nguyễn Văn Lộc - Trưởng Phòng GD&ĐT ĐT: 02353811678. Email: nvloc67@gmail.com
Quản Trị: Trần Thị Nghị. Điện thoại: 02353811939. Email: tran.nghicntt.nghi@gmail.com